شناسه : 153735635
در بیست و هفتمین نشست کانون تفکر اقتصاد یزد؛

سند آمایش استان و ضرورت گذار از اقتصاد منبع محور به اقتصاد نوآوری محور


در بیست و هفتمین نشست کانون تفکر اقتصاد یزد که با حضور اعضای کانون تفکر در پردیس آزادی برگزار شد، سند آمایش سرزمین استان مورد بررسی قرار گرفت.

به گزارش دریافتی از دبیرخانه کانون‌های تفکر، در ابتدای جلسه دکتر حبیب انصاری عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، دستور کار جلسه را بررسی بخشهای اقتصادی سند آمایش استان اعلام کرد.

بررسی مقاله «سیاستهای ایجاد رونق تولید»

در ابتدای نشست دکتر سعید عطار رئیس دبیرخانه کانونهای تفکر از اعضا خواست نظرات خود را پیرامون بررسی مقاله دکتر مشایخی با عنوان «سیاستهای ایجاد رونق تولید» و اینکه آیا می توان از آن برای طراحی سیاستهای بهبود تولید در استان استفاده کرد اعلام کنند. در این مقاله، شرایط لازم برای رونق تولید مورد بررسی قرار گرفته بود.

دکتر سید مهدی الحسینی المدرسی عضو هیئت علمی دانشگاه یزد تصریح کرد: مقاله مذکور برای آموزش و تعیین چهارچوب مناسب است اما راهکارهای مشخصی در آن وجود ندارد. وی عنوان کرد که تولید نیز مانند بیکاری معلول است و هزاران علت دارد و کانون تفکر می تواند یکی از علت ها را نظیر اصلاح ساختار مالیاتی در دستور کار آتی قرار دهد.

مهندس مهدی رحمانی مدیرعامل منطقه ویژه علم و فناوری یزد، ارائه راه حلهای مناسب برای رونق تولید را به عنوان یک موضوع مستقل و قابل بحث در جلسات آتی کانون پیشنهاد کرد.

وی با اشاره به سهم ۸۰ درصدی علی بابا در بازار چین، رویکرد صادرات محور شرکتهای چینی و راکد بودن 70 درصد بنگاههای اقتصادی در ایران، اولویت دارترین مسئله در رونق تولید را توسعه بازار و صادرات دانست.

وی با بیان مثالی از گردشگری هوشمند، افزود: هوشمندسازی در گردشگری به منظور توسعه و تحلیل بازار با هدف بررسی رفتار مصرف کننده و نگاه فنی ایحاد شده است.

دکتر مهدی حاج امینی عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، هم رونق تولید را با وجود فسادهای سازمان یافته و شبکه ای کاری دشوار دانست.

دکتر عطار نیز با اشاره به گزارشهایی نظیر پایش محیط کسب و کار در مرکز پژوهشهای مجلس با تمرکز کانون بر علل ایجادکننده رونق تولید موافق بود. پس از بحث و بررسی بین اعضا مقرر شد مباحث مربوط به رونق تولید پس از بررسی سند آمایش در دستور کار کانون قرار گیرد.

افزایش ارزش افزوده صنعت فولاد به دلیل حمایت های دولتی

دکتر حاج امینی پس از بررسی بخشهایی از سند آمایش استان تصریح کرد: در پیش نویس سند آمایش استان، استفاده از تثبیت قیمت ها برای تعدیل، نرخ تثبیت بخشها، نرخ پایه سال ۱۳۹۰، مقایسه رشد جمعیتی یزد و ارزش افزوده برای نشان دادن بهره وری بالای نیروی کار دچار اشکالات اساسی است.

وی افزود: ملاک قرار گرفتن ارزش افزوده نسبت به قیمت جاری بدلیل تورم بالا در یزد که خودبخود ارزش افزوده بالایی ایجاد می‌شود کار نادرستی است. به گفته وی از دیگر ضعفهای سند آمایش استان، در نظر گرفتن دو شاخص ضریب مکانی و تغییر سهم پویا است که اینها به دلیل نداشتن تحلیل مزیت نسبی اتفاق افتاده است.

وی حمایتهای زیاد از صنعت فولاد و در نتیجه افزایش ارزش افزوده آن را عاملی دانست که باعث شده تا این صنعت در شاخص ضریب مکانی، مزیت نسبی پیدا کند و این شیوه تحلیل، باعث گمراهی در فهم مزیت واقعی این صنعت شده است.

وی افزود: چه بسا اگر حمایتهایی که از صنعت فولاد شده در صنایع دیگری نظیر نساجی انجام شده بود، مزیت نسبی بالاتری داشت. وی با انتقاد از مزیت نسبی قرار دادن شبکه توزیع خرده فروشی، ادامه روند فعلی را رویکرد سند برشمرد.

دکتر حاج امینی همچنین توجه به انرژی خورشیدی در یزد را عقلانی تر از ایجاد مراکز تولید و مونتاژ خودرو قلمداد کرد. به گفته وی نرخ بیکاری در ایران به دلایل ساختاری نمی تواند به زیر 10 درصد برسد و سند آمایش نیز مانند برنامه های توسعه که مقرر کرده بودند نرخ بیکاری و تورم تک رقمی شود، با شکست مواجه خواهد شد.

وی با اشاره به اعلام نرخ بیکاری 6 درصدی در یزد در سالهای قبل و به دنبال آن افزایش مهاجرت، توجه به تبعات کاهش مصنوعی نرخ بیکاری از جمله مهاجرت را حائز اهمیت دانست. وی داشتن چهارچوبی مناسب در سند را در اجرای موفقتر آن اثرگذار خواند.

دکتر حاج امینی با اشاره به گزارش مجمع جهانی اقتصاد مبنی بر داشتن زیرساخت و آموزش مناسب از یک طرف و فقدان ثبات اقتصادی، قانون و کارامحوری در ایران از طرف دیگر عنوان کرد: نهادهای استانی باید با کاهش دخالت، اقداماتی انجام دهند که منجر به رشد بخش خصوصی شود.

اهمیت شناسایی چالشهای حرکت به سوی فعالیتهای اولویت دار استان

دکتر انصاری محاسبه LQ بر اساس ارزش افزوده و اولویت بندی با روش مصاحبه با خبرگان را به دلیل دخیل کردن نظرات شخصی دارای اشکال دانست. وی عنوان کرد: به طور مثال در سند آمایش، اهمیت گمرگ در شرکتهای دانش بنیان سنجیده شده است ولی میزان پاسخگویی گمرگ به شرکتهای دانش بنیان و جایگاه شرکتهای دانش بنیان در صنعت مشخص نشده است.

وی افزود: بایستی در سند ۲۲ نوع فعالیت بصورت دقیق با رویکرد توسعه استان اولویت بندی شده و چالشهای اولویت های اول نیز شناسایی شوند. اقدامی که در پیش نویس سند آمایش استان انجام نشده است.

وی تصریح کرد: دولت بایستی با کاهش حمایت و قائل نشدن تبعیض میان صنایع مختلف، سبب حفظ ماهیت بخش خصوصی شود. وی تعیین مشکلات در صورت ادامه روند موجود، تکثری نبودن ادامه روند موجود و رشد در شرایط موجود و پذیرفتن محدودیتها و رشد نامطلوب و به دنبال آن رسیدن به بهترین وضعیت مطلوب با کمترین تخریب را در تعریف چشم انداز با اهمیت دانست.

ضرورت تمرکز بر 3 فعالیت اولویت دار به جای 22 فعالیت

دکتر المدرسی مباحثی چون شبکه سازی، ایجاد مزیت رقابتی و ورود به بازار خارجی را مهمترین رویکردهای مدیریتی دانست که دولت قادر به اجرای آن نیست اما می تواند با ترغیب و بسترسازی زمینه انجام آن را فراهم کند.

وی با اشاره به تجربه مالزی، توسعه در یک حوزه را کاراتر از تمرکز بر چند بخش دانست. وی حداکثر اولویتهای سرمایه گذاری در برنامه های توسعه جهانی را سه عدد برشمرد و تمرکز سند آمایش بر ۲۲ فعالیت را اشتباه خواند. وی استفاده از رویکرد اولویت سنجی مبتی بر دلفی را به دلیل استفاده نادرست در ایران کاری غیرعلمی دانست که در سند آمایش اتفاق افتاده است.

 وی با نقد بر اشکالات موجود در اولویت سنجی، افزود: به طور مثال در سند آمایش بالاترین میزان اهمیت در صنعت کاشی و سرامیک مربوط گمرگ و پایینترین میزان اهمیت را شرکتهای بازاریابی دارند در حالیکه عمده ترین مشکل این صنعت بازاریابی و صادرات است.

گذار از اقتصاد منابع به اقتصاد نوآوری

مهندس رحمانی درک پاردایم های جدید توسط مسئولان استان را مهم برشمرد. به گفته وی، مجمع جهانی اقتصاد سه پارادایم اقتصاد منابع، اقتصاد کارآیی و اقتصاد نوآوری را در نظر گرفته که ایران از مرحله اقتصاد منابع عبور داده و به اقتصاد کارآیی رسیده است، اما هنوز سند آمایش در مرحله اقتصاد منابع است.

وی تغییر پارادایم و گفتن چگونه انجام دهیم به جای چه کاری انجام دهیم را با اهمیت برشمرد. وی با مقایسه قیمت کاشی ایرانی و اروپایی در بازارهای جهان، تمرکز بر روشهای افزایش بهره وری و کیفیت محصول را حائز اهمیت خواند و اولویت قرار دادن بهبود وضعیت موجود و تغییر پارادایم سند را مهم دانست.

وی با تاکید بر اینکه 80 درصد صادرات چین از طریق فناوری هوشمند بوده است، حرکت به سمت اقتصاد نوآوری را راه حل مسائل اقتصادی استان دانست. وی تصریح کرد: جهت گیری سند بدین گونه است که بخش فناوری و نوآوری به موازات سایر بخش هاست در حالی که فناوری باید در طول اقتصاد باشد مانند صنعت کاشی و سرامیک که بدون کاربرد فناوری نمی تواند با وجود محدودیتهای آبی و محیط زیستی، کاشی تولید کند.

وی توجه به شاخصهای جدید رقابت پذیری، شرایط متغیر و تحریم در کشور و توجه به بازارهای کشورهای همسایه را حائز اهمیت خواند. وی از دانشگاه خواست با ورود به متن جامعه و صنعت، فعالتر باشد و تفکری انجام دهد که مقدمه عمل باشد.

وی بر توجه به این نکته که جهانی شدن در انقلاب صنعتی چهارم فراتر از تجارت آزاد است و ایجاد اکوسیستم فرآوری فراتر از تحقیق است، تاکید داشت.

گذار مرحله ای یا تحول جهشی؟

دکتر عطار با تاکید بر وجود دو رویکرد در زمینه توسعه صنعتی، یکی حرکت مرحله به مرحله یعنی حرکت از اقتصاد منبع محور به اقتصاد کارآیی محور و سپس رسیدن به مرحله اقتصاد نوآوری محور و دیگری حرکت جهشی از مرحله اول به مرحله سوم، بررسی تجربه کشورهای تازه صنعتی شده و حتی اقتصادهای کشورهای حاشیه خلیج فارس را مهم دانست.

به گفته وی، تحولات عصر جدید، فرصتهایی برای کشورهایی مانند ما به وجود آورده که در صورت ایجاد شرایط اولیه برای جهش، توسعه ایران می تواند چند مرحله تکامل پیدا کند. سند آمایش استان می تواند بسترساز حرکت جهشی استان شود اگر جهت گیری آتی استان را تداوم جهت گیری گذشته نداند. به نظر وی، هرچند در این سند تا حدی به اقتصاد نوآوری توجه شده اما این تاکیدات باید در جهت گیری کلی سند به سمت اقتصادهای آینده و ترسیم فعالیت های آینده بر اساس آن منعکس شود.

در ادامه نشست، دکتر المدرسی تصریح کرد: مراحل رسیدن به اقتصاد دانش بنیان باید طی شود و هنوز در مرحله اول هستیم. به گفته وی فرآیند اقتصاد و منافع باید ناشی از تولید دانش باشد و رعایت چهار اصل تیلور و نهضت مدیریت علمی و تولید انبوه بر مبنای تولیدعلمی، انتخاب علمی ، آموزش علمی و تقسیم کار عادلانه میتواند بسیار کارساز باشد.

وی عنوان کرد که نباید کشور به دنبال مدل توسعه ای مبتنی بر اقتصاد بازار آزاد باشد چرا که آرمان، ایدئولوژی و ارتباطات کشور با دیگر کشورهای اجرا کننده این مدل متفاوت است. وی اجرای ایده ها و توسعه در پرورش اسب را در تضمین منافع کشور مهم برشمرد و ذکر فعالیتهای مهم و اولویت دار در بیانیه کانون در مورد آمایش استان را نیازمند تحقیقات گسترده دانست.

مهندس شریف یزدی مدیر مرکز پژوهشهای خورشیدی نیز با اشاره به اینکه در صورت توجیه نداشتن بخش صنعت و کشاورزی، بخش خدمات مسئول ایجاد شغل است، پیشنهاد کرد کانون، فعالیتهایی که سرمایه کمتری نیاز دارد با اتفاق نظر اعضا به سازمان مدیریت و برنامه ریزی اعلام کند.

محسن سلطانی نماینده صدا و سیما نیز اصلاح ساختار و چهارچوب کشور و ورود علم به صنعت را در تغییر رویه مهم دانست.

در انتهای نشست مقرر شد ادامه دو مبحث «سند آمایش در حوزه اقتصادی چه می گوید» و «سند آمایش در حوزه اقتصادی چه باید بگوید» در نشست آتی کانون پیگیری شود.

 


آدرس کوتاه :
رای شما
میانگین (0 آرا)
The average rating is 0.0 stars out of 5.